Храна за очите: седум групи намирници и чинија за секој ден

Најдобрата храна за очите е разновидна чинија со шарен зеленчук, јајца, риба, јаткасти плодови и свежо овошје. Морковот и тиквата носат бета-каротен, спанаќот и јајцата лутеин, цитрусите и пиперките витамин Ц, оревите и семките витамин Е, месото и гравот цинк, а масната риба омега-3. Подолу е секоја група посебно и едноставен план за една недела.

Морков, спанаќ, јајца, риба и ореви – храна за очите на кујнска маса

Зошто храната е важна за очите?

Окото е мал орган со големи потреби. Мрежницата троши многу кислород, цел ден е изложена на светлина и има густа мрежа крвни садови. За да работи, ѝ требаат витамин А за пигментите што реагираат на светлина, антиоксиданси што ги штитат клетките и масни киселини што се вградуваат во нејзините мембрани.

Американската академија за офталмологија и Националниот институт за очи (NEI) советуваат слично: шарен зеленчук, особено темнозелен лиснат, и риба богата со омега-3. Не постои една намирница што сама ја прави работата – ефектот доаѓа од разновидноста, недела по недела.

Кои намирници се најдобри за очите?

Седум групи на кои вреди да мислите кога пишувате список за пазар:

1. Морков, тиква и сладок компир

Портокаловите намирници се богати со бета-каротен, од кој телото создава витамин А. Според регистарот на здравствени тврдења на ЕУ, витаминот А придонесува за одржување на нормален вид. Наесен печената тиква е евтина и вкусна, а морковот може да го рендате во салата со лимон и масло, бидејќи бета-каротенот подобро се апсорбира со малку масти. Повеќе на страницата бета-каротен.

2. Спанаќ, кељ, блитва и зелена салата

Темнозелениот лиснат зеленчук носи лутеин и зеаксантин, пигменти што се собираат во жолтата дамка на мрежницата. Спанаќот лесно се вклучува во менито: во пита, во зелник, во чорба или кратко пропржен со лук. За овие пигменти пишуваме во водичот лутеин.

3. Јајца, месо и грав

Жолчката содржи лутеин и зеаксантин во форма што телото добро ја апсорбира, а покрај тоа и витамин А. Цинкот, кој според регистарот на ЕУ исто така придонесува за одржување на нормален вид, најлесно се внесува со црвено месо, живина и јајца, а од растителната храна со грав, леќа и наут. Тавче гравче во среда е повеќе од традиција.

4. Цитруси, пиперки и зелка

Портокалите, мандарините, лимонот, кивито и особено пиперките се одлични извори на витамин Ц, кој придонесува за заштита на клетките од оксидативен стрес. Зимата кај нас носи кисела зелка, која исто така дава витамин Ц. Суровите пиперки во шопска салата задржуваат повеќе витамин од печените.

5. Ореви, бадеми, лешници и семки

Јаткастите плодови и сончогледовите семки се богати со витамин Е, а семките од тиква и со цинк. Една шака дневно е доволна; поголемите количини носат и многу калории.

6. Риба

Скушата, сардината, лососот и пастрмката содржат омега-3 масни киселини, особено DHA, која е дел од мембраните на клетките на мрежницата. AAO советува риба двапати неделно. Пастрмката кај нас лесно се наоѓа свежа, а скушата и сардината се евтин избор и од конзерва.

7. Боровинки и други бобинки

Боровинките, капините и аронијата се богати со антоцијанини, пигментите што им ја даваат темната боја. Истражувачите ги проучуваат, а регистарот на ЕУ засега нема тврдење за нив и видот. Тие се вкусен и шарен дел од разновидната исхрана, свежи лете и замрзнати зиме.

Како изгледа чинија за очите за една недела?

Не ви треба посебна диета. Доволно е секој ден во чинијата да има нешто шарено, а неколкупати неделно риба, јајца и мешунки. Еве едноставен пример со намирници што ги има на секој пазар:

Пример за една недела – идеја за шарена чинија, а не строга диета
ДенГлавен оброкШто носи за очите
ПонеделникПечена тиква и пилешко со зелена салатабета-каротен, цинк
ВторникПастрмка на скара, варен компир и спанаќомега-3, лутеин
СредаТавче гравче и салата од кисела зелкацинк, витамин Ц
ЧетвртокКајгана со спанаќ и шопска салаталутеин, витамин Ц
ПетокСкуша, салата од рендан морков, леб од цело зрноомега-3, бета-каротен
СаботаЈунешка чорба со зеленчук, за десерт боровинкицинк, антоцијанини
НеделаПита со спанаќ, јогурт и шака оревилутеин, витамин Е

Што со појадокот и грицките?

Појадокот е најлесното место за мала промена. Овесна каша со ореви и боровинки, варено јајце со неколку парчиња пиперка или леб од цело зрно со урда и рендан морков даваат повеќе од класичното пециво.

Наместо чипс покрај телевизорот – шака сончогледови или тиквени семки, неколку бадеми, мандарина или киви. Ако работите пред монитор, ставете чинијка со исечкан морков и пиперка на бирото. Ќе ја испразните без да забележите, а при секое посегнување ќе ги одморите и очите од екранот.

Чинија со свежи боровинки и капини за појадок

Колку брзо храната прави разлика?

Храната не е брза интервенција. Хранливите материи се собираат во ткивата постепено, а нивната улога е да го поддржат нормалното функционирање на очите, а не да ја сменат диоптријата. Затоа гледајте ја чинијата како долгорочна навика, исто како редовната прошетка.

Ако имате замаглен вид, двојни слики или ненадејни блесоци, храната не е одговорот. Тие знаци бараат преглед кај офталмолог, а ненадејното губење на видот бара итна помош.

Кога луѓето посегнуваат по додаток во исхрана?

Кога исхраната е поеднолична – зиме, при работа во смени или кај постарите луѓе што јадат помалку – некои ја дополнуваат со додаток во исхрана. Додатокот не ја заменува шарената чинија ни прегледот, но може да ги додаде хранливите материи што не секогаш стигнуваат до трпезата. Пред тоа е корисно да го прочитате водичот витамини за очи и декларацијата на производот.

Во каталогот за Северна Македонија е O Caps, капсули со бета-каротен, витамин Ц, цинк и витамин Е – истите хранливи материи што ги спомнавме погоре. Количините по капсула ги наведува производителот на пакувањето. Цената е цена на продавачот, операторот ја потврдува доставата по телефон, а плаќањето е при достава.

Прашања и одговори

Дали морковот е најдобрата храна за очите?

Морковот е одличен извор на бета-каротен, но не е единствен. Спанаќот, јајцата, рибата, цитрусите и оревите носат други хранливи материи. Најдобро е да ги комбинирате во текот на неделата.

Колку често треба да се јаде риба?

AAO советува масна риба, како скуша, сардина, лосос или пастрмка, двапати неделно. Тоа е и општа препорака за срцето.

Дали замрзнатиот зеленчук е подеднакво добар?

Во голема мера – да. Зеленчукот се замрзнува брзо по берењето и ги задржува повеќето витамини. Замрзнат спанаќ или грашок се практичен избор зиме.

Дали готвењето ги уништува витамините?

Зависи од витаминот. Витаминот Ц се губи при долго варење, па пиперките и зелката се подобри сурови. Бета-каротенот, напротив, полесно се апсорбира од варен или печен морков и тиква со малку масло.

Може ли храната да ги замени очилата?

Не. Храната го поддржува нормалното функционирање на очите, но не ја менува диоптријата. Очилата и редовните прегледи кај офталмолог остануваат основа.

Што ако не јадам месо?

Цинкот може да го внесете со мешунки, семки од тиква, јаткасти плодови и интегрални житарки. Киснењето на гравот пред варење ја подобрува апсорпцијата.

Извори

  1. American Academy of Ophthalmology: Diet and Nutrition
  2. National Eye Institute: Keep Your Eyes Healthy
  3. NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin A and Carotenoids
  4. NIH Office of Dietary Supplements: Zinc
  5. Wikipedia: Lutein
  6. European Commission: EU register of health claims

Текстот го подготви редакцијата на OCaps360 врз основа на наведените извори. Не го заменува советот од очен лекар (офталмолог).

Храна за очите: моркови, спанаќ, јајца, ореви и цитрусни овошја на маса
Витамини за очи

Витамини за очи: витамин А и бета-каротен, цинк, витамин Ц и Е, лутеин и омега-3. Во која храна ги има, што вели регистарот на ЕУ и што покажале студиите AREDS.

Жолто-портокалови цветови тагетес, извор на лутеин
Лутеин

Лутеинот е жолт пигмент што се собира во макулата на окото. Во која храна го има, што истражувале студиите AREDS2 и како да го внесувате преку исхраната.

Свежи моркови – најпознат извор на бета-каротен
Бета-каротен

Бета-каротенот е провитамин А: телото го претвора во витамин А, кој придонесува за одржување на нормален вид. Храна, дневен внес и зошто пушачите внимаваат.

Преполовени лимон, портокал и лимета – цитрусно овошје богато со витамин Ц
Витамин Ц

Витаминот Ц придонесува за заштита на клетките од оксидативен стрес и за намалување на заморот. Кои намирници го имаат, колку треба дневно и која е горната граница.

Жена пишува белешки на маса покрај прозорец
Блог

Блогот на OCaps360 носи практични текстови за очите: храна што го поддржува видот, навики пред екран и совети за читање на декларација, секогаш со наведени извори.

O Caps — капсули за секојдневна грижа за очите
O Caps

O Caps е додаток во исхрана за очите: 15 капсули со бета-каротен, витамин Ц, цинк и витамин Е. Една капсула меѓу оброците, цена 2.400 ден., плаќање при достава.

O Caps

O Caps: нарачајте со плаќање при достава

Оставете име и телефон, а операторот на продавачот ве повикува и ги потврдува нарачката и доставата.

Нарачајте O Caps · 2.400 ден. →