Цинк (Zn): минералот што често се спомнува кај видот

Цинкот е есенцијален минерал што телото не го складира, па мора редовно да го внесува со храната. Според регистарот на здравствени тврдења на ЕУ, цинкот придонесува за одржување на нормален вид, за заштита на клетките од оксидативен стрес и за нормална функција на имунолошкиот систем. Возрасните имаат потреба од 8 до 11 mg дневно, а горната граница е 25 mg според EFSA и 40 mg според NIH.

Цинк како минерал – состојка на додатоците во исхрана за очи

Што е цинк?

Цинкот (хемиски симбол Zn) е метал што во телото на возрасен човек го има вкупно само два до три грама. Спаѓа во микроелементите: потребни се неколку милиграми дневно, но без нив не работат стотици ензими. Основните податоци за елементот се во статијата за цинкот на македонската Википедија.

Според NIH, телото го користи цинкот за одбраната од бактерии и вируси, за создавање протеини и ДНК, за заздравување на раните и за правилното чувство за вкус и мирис. Бидејќи нема посебна резерва за цинк, редовниот внес е поважен од повремените големи количини.

Што вели регистарот на ЕУ за цинкот?

Здравствените тврдења за минералите во ЕУ се дозволени само во формулациите од Регулативата (ЕУ) бр. 432/2012. Според регистарот на здравствени тврдења на ЕУ, за цинкот важат и овие:

  • цинкот придонесува за одржување на нормален вид;
  • цинкот придонесува за заштита на клетките од оксидативен стрес;
  • цинкот придонесува за нормална функција на имунолошкиот систем.

Цинкот и витаминот А се двете состојки на O Caps за кои регистарот на ЕУ има тврдење токму за видот. Формулациите се однесуваат на минералот како хранлива материја, а не на определен производ.

Каква улога има цинкот во окото?

Цинкот е присутен во ткивата на окото, особено во мрежницата и во слојот богат со крвни садови под неа. Американската академија за офталмологија во текстот за исхраната и очите го опишува цинкот како помошна молекула што учествува во пренесувањето на витаминот А од црниот дроб до мрежницата. Затоа цинкот и витаминот А често одат заедно во додатоците за очи.

Најпознатото истражување е AREDS на американскиот Национален институт за очи. Во него е испитувана посебна формула со 80 mg цинк, бакар и антиоксидативни витамини кај луѓе со средно напредната старосна макуларна дегенерација, под лекарски надзор. Таа доза е над горната граница за општата популација и е наменета само за таа група. Преглед на сите хранливи материи поврзани со видот има во водичот витамини за очи.

Во која храна има најмногу цинк?

Најбогати се намирниците од животинско потекло, од кои цинкот и најлесно се апсорбира. Според NIH, добри извори се:

  • остриги, ракови и друга морска храна;
  • јунешко, телешко, јагнешко и свинско месо;
  • пилешко и мисиршко, особено потемното месо од бутот;
  • јајца, сирење и кашкавал;
  • грав, леќа и наут – тавче гравче е добар домашен пример;
  • семки од тиква, индиски ореви и бадеми;
  • овесни снегулки и леб од цело зрно.

Зошто апсорпцијата не е секогаш иста

Житарките и мешунките содржат фитати, природни соединенија што го врзуваат цинкот и му ја отежнуваат апсорпцијата. Затоа, според NIH, вегетаријанците и веганите може да имаат поголема потреба од цинк. Киснењето на гравот преку ноќ и лебот замесен со квасец или квас го ублажуваат овој ефект.

Месо, морска храна, семки и мешунки – намирници богати со цинк

Колку цинк е потребно дневно?

Бројките зависат од тоа која институција ги објавува и за која цел. На етикетите во ЕУ се користи една референтна вредност за сите возрасни, а препораките на NIH се поделени по пол.

МеркаКоличинаИзвор
НРВ на етикетите10 mgРегулатива (ЕУ) бр. 1169/2011
Препорачан внес, возрасни мажи11 mgNIH, САД
Препорачан внес, возрасни жени8 mgNIH, САД
Горна граница од сите извори25 mgEFSA, ЕУ
Горна граница од сите извори40 mgNIH, САД

Горната граница е најголемиот дневен внес од храна и додатоци заедно за кој при долготрајна употреба не се очекуваат несакани ефекти. Вредностите ги објавуваат EFSA и NIH.

Кој почесто има понизок внес на цинк?

Кај луѓето со разновидна исхрана изразениот недостиг е редок. NIH ги издвојува групите кај кои внесот или апсорпцијата почесто се пониски:

  • вегетаријанци и вегани;
  • луѓе со хронични болести на цревата или по операција на желудникот;
  • постари луѓе со слаб апетит и еднолична исхрана;
  • луѓе што долго и прекумерно пијат алкохол.

Како се проверува недостигот

Знаците на недостиг, како ослабен вкус, бавно заздравување на раните или чести настинки, не се специфични. Дали навистина имате недостиг проценува лекар, врз основа на исхраната и на лабораториските наоди.

На што да внимавате кога земате цинк?

Во препорачаните количини цинкот добро се поднесува. Високите дози, особено на празен желудник, можат да предизвикаат гадење, повраќање, губење апетит, грчеви во стомакот и главоболка. Според NIH, долготрајниот внес над горната граница може да го спушти нивото на бакар во организмот и да ја ослаби одбраната.

  • не комбинирајте мултивитамин и посебен цинк без да ги соберете количините;
  • ако пиете антибиотици од групата на хинолони или тетрациклини, земајте го цинкот со неколку часа разлика, по совет на лекар или фармацевт;
  • ако земате тиазидни диуретици или лекови за ревматоиден артритис, прашајте го лекарот пред да почнете;
  • држете се до дневната доза наведена на пакувањето.

Како цинкот се наведува на етикетите?

Во табелата со активни состојки стои количината на самиот цинк во милиграми и процентот од НРВ. Во листата на состојки е наведено соединението: цинк оксид, цинк глуконат, цинк цитрат, цинк сулфат или цинк бисглицинат. Количината во табелата се однесува на елементарниот цинк, па два производа со различни соединенија лесно се споредуваат.

Во O Caps цинкот е една од четирите состојки во картичката на продавачот, покрај бета-каротенот, витаминот Ц и витаминот Е. Количината и формата на цинкот по капсула ги наведува производителот на пакувањето (декларацијата). Ако веќе земате мултивитамин, ставете ги двете декларации една до друга. Продавачот наведува една капсула меѓу оброците, еднаш или двапати дневно. Целиот состав е на страницата O Caps состав.

Производи од каталогот што ја содржат оваа состојка

Прашања и одговори

Дали цинкот е добар за видот?

Според регистарот на ЕУ, цинкот придонесува за одржување на нормален вид. Тоа е тврдење за минералот како хранлива материја. Цинкот не ги заменува очилата, прегледот кај офталмолог ни терапијата што ја препишал лекар.

Кога е најдобро да се зема цинкот?

Следете го упатството на пакувањето. Ако на празен желудник чувствувате гадење, прашајте фармацевт како да го земате. За O Caps продавачот наведува една капсула меѓу оброците.

Може ли цинкот да се внесе само со храна?

Кај повеќето луѓе со разновидна исхрана – да. Месото, јајцата, сирењето, гравот и семките заедно лесно ги покриваат 8 до 11 mg дневно. Додатокот е дополнување кога исхраната е поеднолична.

Што се случува ако земам премногу цинк?

Краткотрајно можат да се јават гадење и стомачни тегоби. Долготрајниот внес над горната граница може да го спушти нивото на бакар. Затоа соберете ги количините од сите додатоци што ги земате.

Зошто во AREDS се користело толку многу цинк?

Формулата AREDS е испитувана кај луѓе со средно напредната старосна макуларна дегенерација, под лекарски надзор. Таа доза не е наменета за секојдневна употреба кај сите и е над горната граница за општата популација.

Извори

  1. Википедија: Цинк
  2. NIH Office of Dietary Supplements: Zinc – Fact Sheet for Consumers
  3. Wikipedia: Zinc in biology
  4. American Academy of Ophthalmology: Diet and Nutrition
  5. National Eye Institute: Age-Related Eye Disease Studies (AREDS/AREDS2)
  6. EFSA: Dietary reference values

Текстот го подготви редакцијата на OCaps360 врз основа на наведените извори. Не го заменува советот од очен лекар (офталмолог).

Свежи моркови – најпознат извор на бета-каротен
Бета-каротен

Бета-каротенот е провитамин А: телото го претвора во витамин А, кој придонесува за одржување на нормален вид. Храна, дневен внес и зошто пушачите внимаваат.

Масло и јаткасти плодови – природни извори на витамин Е
Витамин Е

Витаминот Е придонесува за заштита на клетките од оксидативен стрес, според регистарот на ЕУ. Каде го има во храната, колку треба дневно и кога да внимавате.

Капсули на додаток во исхрана наредени на светла подлога
Состојки

Речник на состојките во додатоците за очи: бета-каротен, витамин Ц, цинк и витамин Е. Што е провитамин А, што значи НРВ и каде на пакувањето стојат количините.

Состав на O Caps: четири хранливи материи и што значи секоја
Состав

O Caps состав: бета-каротен, витамин Ц, цинк и витамин Е. Што значи секоја состојка, што вели регистарот на ЕУ и каде на пакувањето се наведени количините.

Храна за очите: моркови, спанаќ, јајца, ореви и цитрусни овошја на маса
Витамини за очи

Витамини за очи: витамин А и бета-каротен, цинк, витамин Ц и Е, лутеин и омега-3. Во која храна ги има, што вели регистарот на ЕУ и што покажале студиите AREDS.

O Caps

O Caps: нарачајте со плаќање при достава

Оставете име и телефон, а операторот на продавачот ве повикува и ги потврдува нарачката и доставата.

Нарачајте O Caps · 2.400 ден. →